Scheiding aanvragen met een eigen woning: de 5 opties op een rij

Een goed begin: eigendom en huwelijksvorm

Voordat je de opties bekijkt, is het belangrijk om te weten hoe het eigendom van de woning juridisch is geregeld. Dit hangt af van de manier waarop jullie getrouwd zijn.

Was dit in gemeenschap van goederen? Dan zijn jullie normaal gesproken beiden voor 50% eigenaar. Dit geldt voor huwelijken die gesloten voor 1 januari 2018. Voor huwelijken na deze datum geldt een beperkte gemeenschap van goederen. In dat geval geldt dat als je een huis had vóór het huwelijk, dat huis jouw eigendom is gebleven. 

Zijn jullie getrouwd met huwelijkse voorwaarden? Dan kan je daarin afspraken over het huis hebben gemaakt. Dit document vormt de basis voor de afspraken die jullie nu gaan maken.

De 5 opties voor jullie koopwoning

Er zijn verschillende manieren om met de gezamenlijke woning om te gaan. Elke optie heeft eigen financiële en juridische gevolgen. Hieronder zetten we ze voor je uiteen.

Optie 1: een van jullie blijft in het huis wonen (uitkopen)

Als een van jullie in het huis wil blijven, moet diegene de ander ‘uitkopen’. Dit betekent dat de blijvende partner de volledige hypotheek op zich neemt en de vertrekkende partner zijn of haar deel van de overwaarde betaalt.

De berekening van deze ‘uitkoopsom’ is meestal als volgt: de huidige marktwaarde van de woning min de openstaande hypotheekschuld is de overwaarde. De vertrekkende partner heeft recht op de helft van dit bedrag.

Om de hypotheek alleen te kunnen dragen, moet de hypotheekverstrekker akkoord gaan. De hypotheekverstrekker beoordeelt of het inkomen van de blijvende partner hoog genoeg is. Soms hanteren geldverstrekkers een ‘explain-regeling’, die bij scheidingen iets meer financiële ruimte kan bieden.

Optie 2: het huis samen verkopen

Als geen van beiden in het huis kan of wil blijven wonen, is verkopen de meest voor de hand liggende oplossing. Jullie spreken samen een vraagprijs af en schakelen een makelaar in.

Na de verkoop wordt de opbrengst gebruikt om de hypotheek af te lossen. Het bedrag dat overblijft, de overwaarde, verdelen jullie. Is er een restschuld, dan zijn jullie beiden verantwoordelijk voor het aflossen daarvan.

De overwaarde die je ontvangt, valt onder de ‘bijleenregeling’. Dit betekent dat je dit bedrag binnen drie jaar moet gebruiken voor de aankoop van een nieuwe woning om de hypotheekrente volledig te kunnen aftrekken. 

Optie 3: het huis onverdeeld laten

Soms is het een optie om de woning voor een bepaalde periode onverdeeld te laten. Dit kan rust geven, bijvoorbeeld om de kinderen in hun vertrouwde omgeving te laten wonen of omdat verkopen op dat moment ongunstig is.

Juridisch blijven jullie samen eigenaar en hoofdelijk aansprakelijk voor de hypotheek. De vertrekkende partner kan zijn of haar deel van de hypotheekrente nog maximaal twee jaar aftrekken. Daarna verhuist het eigendomsdeel naar Box 3 van de belastingaangifte.

Deze keuze vraagt om heldere afspraken over wie de lasten betaalt en wat er met het huis gebeurt na de afgesproken periode.

Optie 4: economische toebedeling

Economische toebedeling lijkt op het onverdeeld laten van de woning, maar de afspraken zijn anders. De woning blijft juridisch van jullie beiden, maar een van jullie krijgt het volledige gebruiksrecht en draagt alle lasten.

Deze optie wordt soms gekozen als de blijvende partner de hypotheek op dat moment nog niet alleen kan krijgen. De vertrekkende partner blijft mede-eigenaar en aansprakelijk, maar de dagelijkse kosten en het risico van waardeontwikkeling liggen bij de bewoner.

Dit is een complexe constructie die zorgvuldige vastlegging door een notaris of adviseur vereist.

Optie 5: alternatieve en tijdelijke oplossingen

Gezien de huidige krapte op de woningmarkt, zoeken mensen soms naar andere oplossingen. Een voorbeeld is ‘birdnesting’. De kinderen blijven in het huis wonen en de ouders wonen er om de beurt.

Dit kan stabiliteit bieden voor de kinderen, maar vraagt veel van de communicatie tussen de ouders. Ook moeten er extra woonruimtes voor de ouders beschikbaar zijn.

Het is een tijdelijke oplossing die goed past bij de wens om de impact op kinderen te beperken.

Belangrijke overwegingen bij elke keuze

Welke optie jullie ook overwegen, het is belangrijk om alle afspraken goed vast te leggen. Dit gebeurt in het echtscheidingsconvenant. Dit document beschrijft alle financiële afspraken, inclusief de verdeling van de woning, de hypotheek en de inboedel.

Het is verstandig om in dit proces ook een financieel adviseur te betrekken. Deze kan helpen om de haalbaarheid van een hypotheek te beoordelen en de fiscale gevolgen van jullie keuzes in kaart te brengen.

De volgende stap

De keuze voor de gezamenlijke woning is een grote stap in het scheidingsproces. Neem de tijd om alle opties te onderzoeken en de financiële gevolgen te begrijpen.

Bij Uitelkaar.nl helpen we je om deze afspraken samen te maken, op een rustige en gestructureerde manier. Via het online platform werk je samen aan een compleet scheidingsplan, waarin alle beslissingen over de woning, financiën en eventuele kinderen worden vastgelegd. Zo behoud je zelf de controle.

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

 

Aandachtspunten scheiden met een koophuis Lees meer