Hoe werkt hypotheek bij scheiding?

07 mei 2020

Bij een scheiding verandert er veel. Waarschijnlijk ook jullie woonsituatie. Hebben jullie een koophuis? Dan is het handig om te weten hoe jullie de hypotheek aan moeten passen of moeten behouden. Hieronder lees je in een paar stappen wat er allemaal bij een hypotheek tijdens en na de scheiding komt kijken.

Pagina inhoud

    Er is een aantal stappen waar jullie doorheen gaan als het gaat om het behoud of de verdeling van de hypotheek na de scheiding, maar hiervoor moeten jullie wel weten wat jullie met de hypotheek gaan doen. Dit zijn de opties:

    1. Jullie verkopen het huis en de schuld of de overwaarde verdelen jullie na de scheiding 
    2. Jullie behouden voorlopig samen het huis en de hypotheek na de scheiding
    3. Een van jullie blijft in de woning  en neemt de hypotheek over na de scheiding? 

    Om deze beslissing te maken is het nodig dat jullie alvast in het scheidingsconvenant een verdeling van het vermogen hebben staan. Om jullie gemeenschap af te handelen  en om van daaruit te kunnen bepalen wat de mogelijkheden zijn voor de/een (nieuwe) hypotheek.

    Optie 1: het huis verkopen

    Wat moeten jullie doen als jullie besluiten samen het huis te verkopen?

    1. Hypotheek aflossen

    Jullie gaan na of jullie genoeg vermogen hebben om zelfstandig een nieuwe woning te kopen na de scheiding. Soms is het niet financieel mogelijk dat een van jullie in de woning blijft wonen. Als jullie het huis dan besluiten te verkopen, wordt met de opbrengst eerst de vorige hypotheek afgelost. De rest van het geld verdelen jullie. Bij overwaarde verdelen jullie de winst, maar als er een restschuld overblijft, ben je samen verantwoordelijk voor het afbetalen van de schuld.

    2. Een nieuwe hypotheek aanvragen

    Willen jullie een nieuwe hypotheek na de scheiding aanvragen, dan zijn er flink wat documenten nodig voor de hypotheekverstrekker of bank. Voorbeelden zijn: een recente loonstrook en een werkgeversverklaring (loondienst) of de jaarstukken van de laatste 3 jaar en/of een inkomensverklaring (als je zelfstandig ondernemer bent). 

    Jullie bank of andere hypotheekverstrekker wil ook weten hoeveel alimentatie je gaat betalen of ontvangen (kinderalimentatie en partneralimentatie), en moet dus ook inzage hebben in het echtscheidingsconvenant. 

    Bovendien is een nieuw taxatierapport van de koopwoning nodig, maar deze hebben jullie als het goed is al op laten stellen. Deze hebben jullie namelijk ook nodig gehad voor de waardebepaling van jullie woning. Dit hebben jullie in het echtscheidingsconvenant opgenomen met de afspraken over de uitkoop.

    Aandachtspunten scheiden en koophuis

    Optie 2: de hypotheek overnemen

    Gaat een van jullie in de woning blijven wonen en de hypotheek overnemen? Dan moeten jullie een aantal dingen regelen:

    1. Taxeren van de woning

    Het huis moet jullie laten taxeren door een taxateur of jullie moeten de vraagprijs vast laten stellen door een makelaar. De prijs is belangrijk, want dit bepaalt de hoogte van de uitkoopsom. Als er namelijk sprake is van overwaarde krijgt bij gemeenschap van goederen degene die vertrekt de helft van de overwaarde van het huis. Hetzelfde geldt voor eventuele onderwaarde. Mochten jullie dit anders willen regelen dan moet dit ook in het scheidingsconvenant komen te staan.

    2. Hypotheek overzetten op naam

    Als een van jullie in de woning blijft wonen, moet de woning en de hypotheek op naam komen van diegene. Daar moet de hypotheekverstrekker wel eerst akkoord mee gaan. Deze controleert namelijk of degene die de hypotheek overneemt de kosten kan dragen. 

    Daarnaast moet er een Akte van Verdeling komen die de notaris op moet stellen.  De notaris schrijft de nieuwe eigendomsverhouding in bij het kadaster. Dit heb je dus altijd nodig als jullie samen een eigen huis hadden en houd er rekening mee dat de notariskosten hiervoor als snel 1.000 euro bedragen.

    3. Back up plan maken als overname niet lukt

    Het is ook nodig om overige afspraken te maken: neem bijvoorbeeld in jullie afspraken op dat het huis alsnog verkocht wordt als het overnemen van de hypotheek na de scheiding uiteindelijk toch niet lukt. Denk ook na over eventuele tijdelijke afspraken. Misschien kan een van jullie de woning nu niet betalen of het bedrag om de ander uit te kopen niet bij elkaar brengen, maar zijn jullie het erover eens dat het goed is dat degene voorlopig toch in het huis blijft. Dan kun jullie erover denken om gedurende een bepaalde tijd samen de hypotheek te blijven betalen of om het te compenseren met de partneralimentatie.

    Een andere optie is dat degene die blijft de hypotheek verhoogt om op die manier de ander uit te kunnen kopen. De hypotheekverstrekker wil daarvoor wel de zekerheid dat de blijver aan de hogere verplichtingen kan voldoen, zeker nu diegene in zijn of haar eentje achterblijft. De helft van de woning wordt overgedragen, maar de hypotheek en de rente gaan omhoog. Wel wordt de aanvraag om de hypotheek in je eentje te dragen getoetst aan allerlei strikte criteria. 

    Optie 3: behouden van de hypotheek

    Als een van jullie in de woning blijft wonen en de volledige kosten op zich kan nemen en de ander uit kan kopen behouden jullie de hypotheek zoals deze is. Er verandert in principe niets voor jullie. Het enige waar jullie dan op moeten letten is dat degene die uit het huis jullie vertrekt nog maar 2 jaar hypotheekrente kan aftrekken. De betaalde rente kan als partneralimentatie worden opgegeven bij de Belastingdienst. Dit kan ook met het eigenwoningforfait als de woning gratis ter beschikking wordt gesteld. Op de website van de Belastingdienst lees je meer over het eigenwoningforfait bij scheiding en de hypotheekrenteaftrek. 

    Dit artikel bevat stukken uit het door Uitelkaar.nl uitgegeven boek Uit elkaar dan met elkaar van Erwin Wijman en Birgit Vandermeulen.

    Aandachtspunten scheiden met een koophuis Lees meer

    Welkom op onze vernieuwde website!

    Het ziet er nét iets anders uit dan dat je gewend bent, dus we helpen je graag verder.

    Heb je vragen, opmerkingen, of werkt er een pagina niet goed? Laat het ons dan weten.

    Anouk Wijsman
    Manager contactcentrum