Notaris of mediator bij verdelen van bezittingen: wat is het verschil?

De kern van het verschil: juridische uitvoering versus begeleiding

De keuze tussen een notaris en een mediator hangt af van wat je nodig hebt. Heb je hulp nodig bij het maken van afspraken en het verbeteren van de communicatie, of zoek je iemand die gemaakte afspraken juridisch vastlegt in een officiële akte?

De rol van de notaris: juridisch vastleggen

Een notaris is een onpartijdige jurist die gespecialiseerd is in het opstellen van rechtsgeldige documenten, ook wel aktes genoemd. De notaris legt afspraken definitief en officieel vast. Een notariële akte heeft een sterke bewijskracht en is direct uitvoerbaar. Dit betekent dat de afspraken afgedwongen kunnen worden zonder tussenkomst van een rechter.

De notaris controleert of de afspraken die jullie maken juridisch juist zijn en niet in strijd met de wet. De focus ligt op de correcte juridische afhandeling van specifieke onderdelen van de verdeling, niet op het begeleiden van de onderhandelingen zelf.

De rol van de mediator: communicatie en overeenstemming

Een mediator is een neutrale bemiddelaar die helpt om samen tot afspraken te komen. De focus ligt op het begeleiden van de communicatie en het onderhandelingsproces. De mediator zorgt ervoor dat beide partijen hun wensen en zorgen kunnen uitspreken en helpt bij het vinden van oplossingen waar jullie je allebei in kunnen vinden.

De mediator stelt geen juridische aktes op, maar legt de gemaakte afspraken vast in een overeenkomst, zoals een echtscheidingsconvenant. Dit document vormt de basis van de scheiding. Voor de juridische overdracht van bijvoorbeeld een woning is daarna nog een notaris nodig.

Wanneer heb je wie nodig? Praktische situaties

In sommige gevallen is de keuze duidelijk en soms zelfs wettelijk bepaald. In andere situaties hangt het af van de relatie met je ex-partner en de complexiteit van jullie bezittingen.

Situaties waarin een notaris verplicht is

Voor bepaalde handelingen is de tussenkomst van een notaris wettelijk verplicht. Zonder notariële akte is de overdracht van deze bezittingen niet rechtsgeldig, zelfs als jullie het er samen over eens zijn.

• Verdeling van de eigen woning: als een van jullie in het huis blijft wonen en de ander uitkoopt, moet de eigendomsoverdracht via een notariële ‘akte van verdeling’ worden geregeld. De notaris zorgt ervoor dat het huis op één naam komt te staan en regelt de uitschrijving van de vertrekkende partner uit de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de hypotheek.

• Overdracht van aandelen in een BV: als er een eigen bedrijf is in de vorm van een BV, is voor de overdracht van aandelen een notariële akte vereist.

• Aanpassen van huwelijkse voorwaarden: willen jullie tijdens de scheiding de huwelijkse voorwaarden wijzigen of opheffen? Dan moet dit via de notaris gebeuren.

Situaties waarin een mediator de meest logische keuze is

Een mediator is vooral nuttig wanneer jullie er samen uit willen komen, maar hulp nodig hebben bij de gesprekken. Een mediator kan helpen in de volgende situaties:

• Jullie willen samen afspraken maken over alle aspecten van de scheiding, niet alleen de financiële.

• De communicatie is moeilijk, maar jullie zijn beiden bereid om naar een oplossing te zoeken.

• Jullie willen alle afspraken overzichtelijk vastleggen in een compleet echtscheidingsconvenant.

• Er kinderen bij betrokken zijn en jullie afspraken moeten maken voor een ouderschapsplan.

Hoe de notaris en mediator samenwerken

Het is een misverstand dat je altijd moet kiezen tussen een notaris óf een mediator. In veel gevallen vullen hun rollen elkaar juist aan. Veel stellen gebruiken een mediator om het volledige pakket aan afspraken te maken, inclusief de verdeling van alle bezittingen. Deze afspraken worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant.

Als in dat convenant staat dat de woning aan een van beiden wordt toebedeeld, stappen jullie vervolgens naar een notaris. De notaris gebruikt de afspraak uit het convenant als basis voor het opstellen van de verplichte akte van verdeling. De mediator heeft dan het voorbereidende werk gedaan door jullie te helpen de overeenstemming te bereiken.

Het echtscheidingsconvenant en de verdeling van bezittingen

Het echtscheidingsconvenant is het centrale document waarin jullie alle afspraken vastleggen. Hierin staat gedetailleerd beschreven hoe de bezittingen en eventuele schulden worden verdeeld. Denk aan de inboedel, bankrekeningen, verzekeringen, pensioenen en de woning.

Het convenant wordt door een advocaat ingediend bij de rechtbank en maakt na goedkeuring onderdeel uit van de scheidingsbeschikking. Daarmee worden de afspraken juridisch bindend.

Veelvoorkomende aandachtspunten bij de verdeling

Een correcte verdeling vraagt om zorgvuldigheid. Er zijn een aantal zaken die vaak over het hoofd worden gezien, maar waar een professional bij kan helpen.

• Waardebepaling: zorg voor een realistische waardebepaling van bezittingen zoals het huis, de auto of een onderneming. Een onjuiste waardering kan later voor problemen zorgen.

• Fiscale gevolgen: een scheve verdeling (bijvoorbeeld 60/40 in plaats van 50/50) kan door de Belastingdienst worden gezien als een schenking, waarover schenkbelasting betaald moet worden.

• Vergeten bezittingen: denk ook aan minder zichtbare onderdelen zoals pensioenrechten, levensverzekeringen of opgebouwde schadevrije jaren van de autoverzekering. Een volledig overzicht is belangrijk voor een eerlijke verdeling.

Een overzicht van de kosten

De kosten voor een notaris en een mediator zijn verschillend opgebouwd. Een notaris rekent vaak een vast tarief voor een specifieke akte, zoals een akte van verdeling. Een mediator werkt meestal op basis van een uurtarief of een vast pakketbedrag voor de begeleiding van de hele scheiding.

Investeren in mediation kan op de lange termijn kosten besparen. Als jullie er samen in goed overleg uitkomen, voorkom je een langdurige en kostbare juridische procedure via advocaten bij de rechtbank.

Jouw situatie: hoe maak je de juiste keuze?

De keuze voor een notaris, een mediator of een combinatie van beide hangt volledig af van jullie persoonlijke situatie. Volg deze stappen om te bepalen wat je nodig hebt:

• Inventariseer de bezittingen: maak een volledige lijst van alle bezittingen en schulden. Is er een eigen huis, een onderneming of zijn er huwelijkse voorwaarden die aangepast moeten worden? Zo ja, dan is een notaris op enig moment onvermijdelijk.

• Beoordeel de communicatie: kunnen jullie nog op een redelijke manier met elkaar overleggen? Als de communicatie moeizaam is maar de wil er is om er samen uit te komen, is een mediator een goede keuze.

• Bepaal het doel: heb je alleen een juridische akte nodig voor één specifiek onderdeel (zoals het huis)? Dan kun je direct naar een notaris. Heb je hulp nodig bij het maken van álle afspraken, dan begin je bij een mediator.

Uiteindelijk is het doel om tot een eerlijke en duurzame verdeling te komen. Een mediator helpt jullie de afspraken te maken, een notaris zorgt ervoor dat bepaalde afspraken de juiste juridische vorm krijgen. Door hun rollen te begrijpen, kun je het proces kiezen dat het beste bij jullie past.

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

 

Inboedellijst bij scheiding: gratis download Lees meer