Scheiding aanvragen: het verschil tussen een echtscheiding en ontbinding

Echtscheiding en ontbinding: de basis

De termen echtscheiding en ontbinding worden soms door elkaar gebruikt, maar ze horen bij verschillende relatievormen. Een echtscheiding is de juridische beëindiging van een huwelijk. Een ontbinding is de formele beëindiging van een geregistreerd partnerschap.

In de praktijk zijn veel van de afspraken die je moet maken hetzelfde. In beide gevallen leg je afspraken vast over financiën, bezittingen en de zorg voor eventuele kinderen. Het grootste verschil zit in de betrokkenheid van de rechter.

De rol van de rechter bij het beëindigen van de relatie

Het meest bepalende verschil tussen een echtscheiding en een ontbinding is of je altijd naar de rechtbank moet. Dit hangt af van jullie relatievorm en of jullie minderjarige kinderen hebben.

Een huwelijk wordt altijd beëindigd door een uitspraak van de rechter. Dit heet een echtscheiding. Zelfs als jullie het over alles eens zijn, moet een advocaat een verzoekschrift indienen bij de rechtbank. De rechter controleert de afspraken en spreekt de echtscheiding formeel uit.

Bij een geregistreerd partnerschap is de gang naar de rechter niet altijd nodig. Als jullie geen minderjarige kinderen hebben en het over alle afspraken eens zijn, kan de ontbinding buiten de rechtbank om geregeld worden. Een advocaat of notaris stelt dan een beëindigingsovereenkomst op.

Hebben jullie als geregistreerd partners wel minderjarige kinderen? Dan is de procedure gelijk aan een echtscheiding en moet de rechter de afspraken ook goedkeuren. Dit is om de belangen van de kinderen te beschermen.

Afspraken over de kinderen: het ouderschapsplan

Als jullie samen minderjarige kinderen hebben, is het opstellen van een ouderschapsplan wettelijk verplicht. Dit geldt zowel voor een echtscheiding als voor de ontbinding van een geregistreerd partnerschap. De rechter zal voor het uitspreken van de scheiding een volledig en duidelijk ouderschapsplan vragen.

In dit document leggen jullie vast hoe de zorg voor de kinderen wordt verdeeld en hoe jullie elkaar informeren over de kinderen. Ook de afspraken over de kosten van de verzorging en opvoeding, de kinderalimentatie, worden hierin opgenomen. Meer informatie hierover vind je in ons overzicht van het ouderschapsplan.

Financiële afspraken en verdeling bezittingen vastleggen

Naast afspraken over de kinderen, moeten jullie ook beslissingen nemen over financiële zaken en de verdeling van bezittingen en schulden. Deze afspraken worden vastgelegd in een overeenkomst. Bij een echtscheiding heet dit een echtscheidingsconvenant, bij een ontbinding een beëindigingsovereenkomst.

Onderwerpen die hierin aan bod komen zijn onder andere de verdeling van de woning, het pensioen, spaargeld en eventuele schulden. Ook afspraken over partneralimentatie worden hierin opgenomen. Deze afspraken worden vastgelegd in het echtscheidingsconvenant of, bij een geregistreerd partnerschap, in de beëindigingsovereenkomst en zorgen voor duidelijkheid voor beide partners.

De procedure: stap voor stap

De stappen die je doorloopt, verschillen afhankelijk van of de rechter betrokken is. Hieronder staan beide procedures kort beschreven.

Procedure zonder rechter (alleen voor geregistreerd partnerschap)

Als jullie geen minderjarige kinderen hebben en het eens zijn, stellen jullie met een advocaat of notaris een beëindigingsovereenkomst op. Zodra deze is ondertekend, wordt de overeenkomst ingeschreven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar het partnerschap is gesloten. Let op: dit moet binnen drie maanden na ondertekening gebeuren.

Procedure met rechter (echtscheiding en geregistreerd partnerschap met kinderen)

Een advocaat dient namens jullie een verzoekschrift in bij de rechtbank. Hierbij worden het scheidingsplan en het ouderschapsplan gevoegd. De rechter beoordeelt de documenten en doet een uitspraak, de beschikking. Deze beschikking moet binnen zes maanden worden ingeschreven bij de burgerlijke stand om de scheiding officieel te maken.

Overzicht van de kosten

De kosten voor een scheiding of ontbinding bestaan uit verschillende onderdelen. Denk aan de kosten voor een advocaat of mediator en de griffierechten voor de rechtbank.

Als je een lager inkomen hebt, kom je mogelijk in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel een toevoeging genoemd. De overheid betaalt dan een deel van de kosten. Uitelkaar.nl heeft een eigen regeling met de Raad voor Rechtsbijstand, met de laagste eigen bijdrage. Check de informatie over kosten voor een scheiding via Uitelkaar.nl.  

Minder bekende verschillen om rekening mee te houden

Naast de procedurele verschillen zijn er nog enkele andere punten waarin een huwelijk en een geregistreerd partnerschap van elkaar afwijken.

• Internationale erkenning: een huwelijk wordt vrijwel overal ter wereld erkend. Een geregistreerd partnerschap wordt niet in alle landen erkend, wat gevolgen kan hebben als je naar het buitenland verhuist.

• Scheiding van tafel en bed: deze juridische mogelijkheid, waarbij je getrouwd blijft maar niet meer samenwoont, bestaat alleen binnen een huwelijk.

• Erkenning van een kind: als een kind wordt geboren tijdens een huwelijk of een geregistreerd partnerschap, is de partner automatisch juridisch ouder. Voor kinderen die vóór 1 januari 2014 zijn geboren, gold dit bij een geregistreerd partnerschap niet altijd en was erkenning soms nodig om juridisch ouder te worden.

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

 

Scheiding aanvragen: alles wat je moet weten Lees meer