Wat houdt een ouderschapsplan in?
06 januari 2026
Als je gaat scheiden en minderjarige kinderen hebt, kom je de term ‘ouderschapsplan’ overal tegen. Het is een document dat wettelijk verplicht is, maar het is veel meer dan een formaliteit. Het vormt de basis voor hoe jullie als ouders de zorg en opvoeding van je kinderen na de scheiding vormgeven. Een goed plan zorgt voor duidelijkheid en rust, juist in een periode die al onzeker genoeg is.
Jaarlijks ervaren in Nederland meer dan 40.000 minderjarige kinderen de scheiding van hun ouders. Onderzoek toont aan dat aanhoudende conflicten tussen ouders de grootste negatieve invloed hebben op het welzijn van kinderen. Het ouderschapsplan is een instrument om deze conflicten te beperken door heldere en werkbare afspraken te maken voor de toekomst.Wat is een ouderschapsplan en waarom is het verplicht?
Een ouderschapsplan is een schriftelijke overeenkomst tussen ouders waarin alle afspraken over de minderjarige kinderen staan. Sinds 2009 is dit plan wettelijk verplicht voor gehuwde en geregistreerde partners met minderjarige kinderen die gaan scheiden. Het is ook verplicht voor ouders die niet getrouwd of geregistreerd partners zijn of, maar die wel gezamenlijk gezag hebben over hun kinderen en uit elkaar gaan.
Het doel van deze verplichting is om te zorgen dat ouders goed nadenken over de gevolgen van het uit elkaar gaan voor hun kinderen. De afspraken moeten ervoor zorgen dat de kinderen zo min mogelijk last hebben van de scheiding en een goede band met beide ouders kunnen behouden. De rechter toetst of het plan de belangen van de kinderen voldoende waarborgt.
De inhoud van het ouderschapsplan: de afspraken
De wet stelt minimale eisen aan de inhoud van het ouderschapsplan. Daarnaast is het verstandig om ook aanvullende afspraken op te nemen die passen bij jullie specifieke situatie. Dit voorkomt onduidelijkheid in de toekomst.
Verplichte onderdelen
Volgens de wet moeten er in ieder geval afspraken in staan over drie onderwerpen:
De zorgverdeling: hoe verdelen jullie de zorg en opvoeding? Dit wordt ook wel de omgangsregeling genoemd. Leg vast op welke dagen de kinderen bij welke ouder zijn, en hoe de verdeling tijdens vakanties en feestdagen eruitziet.
Informatie en consultatie: hoe informeren jullie elkaar over de kinderen? Denk aan schoolresultaten, medische zaken en andere ontwikkelingen. Spreek ook af over welke belangrijke beslissingen jullie samen overleggen, zoals schoolkeuze of een medische behandeling.
De kosten van de kinderen (kinderalimentatie): hoe verdelen jullie de kosten voor de verzorging en opvoeding? De afspraken over de financiële bijdrage vormen een belangrijk onderdeel van het plan. Je kunt hier meer lezen over het kinderalimentatie berekenen.
Aanvullende afspraken voor meer duidelijkheid
Om toekomstige discussies te voorkomen, is het aan te raden om het plan zo volledig mogelijk te maken. Denk hierbij aan afspraken over:
Dagelijkse regels: wat zijn de regels over bedtijden, schermtijd of huiswerk? Consistentie tussen beide huishoudens kan voor kinderen rust brengen.
Contact met familie: hoe wordt het contact met opa’s, oma’s en andere familieleden van beide kanten onderhouden?
Verjaardagen en speciale gelegenheden: hoe vieren jullie de verjaardag van de kinderen? En wat spreken jullie af voor Sinterklaas of andere feestdagen?
Nieuwe partners: hoe en wanneer introduceren jullie een eventuele nieuwe partner aan de kinderen?
Communicatie tussen ouders: spreek af hoe jullie met elkaar communiceren. Bijvoorbeeld via een app, e-mail of een wekelijks belmoment.
Hoe kies je een zorgverdeling die past?
De invulling van de zorgverdeling is een van de kernpunten van het ouderschapsplan. Er zijn verschillende modellen mogelijk. Wat het beste werkt, hangt af van jullie situatie, de leeftijd van de kinderen en de afstand tussen jullie woningen.
Een veelvoorkomend model is co-ouderschap, waarbij de zorg en opvoeding ongeveer gelijk worden verdeeld (dus 50/50). Dit vraagt om goede communicatie en de bereidheid om als ouders nauw samen te werken.
Andere regelingen zijn ook mogelijk, zoals een verdeling waarbij de kinderen een vast weekend per twee weken en een deel van de vakanties bij een van de ouders zijn. Het is zaak een regeling te kiezen die stabiliteit biedt voor de kinderen en praktisch haalbaar is voor jullie als ouders.
Hoe stel je samen een ouderschapsplan op?
Het opstellen van een ouderschapsplan doe je samen. Dit kan een uitdaging zijn, zeker als de communicatie moeilijk is. Een stapsgewijze aanpak kan helpen om het proces overzichtelijk te houden.
Begin met open communicatie: probeer de gesprekken over het plan zakelijk te houden. Focus op het doel: het maken van goede afspraken in het belang van jullie kinderen.
Betrek de kinderen (op de juiste manier): afhankelijk van hun leeftijd en ontwikkeling kun je kinderen betrekken bij het maken van de afspraken. De wet verplicht ouders om uit te leggen hoe ze de kinderen hebben betrokken. Dit betekent niet dat kinderen moeten kiezen, maar dat er naar hun wensen en zorgen wordt geluisterd.
Maak het concreet: gebruik een duidelijke structuur om alle onderwerpen te bespreken. De online module van Uitelkaar.nl begeleidt je door alle verplichte en aanbevolen onderdelen, zodat je niets vergeet.
Leg het plan vast: zodra jullie het eens zijn over alle afspraken, wordt het plan ondertekend. Als je getrouwd bent of geregistreerd partner bent, wordt het ouderschapsplan samen met het scheidingsconvenant ingediend bij de rechtbank. Ook als je niet getrouwd bent, kun je ervoor kiezen de afspraken te laten bekrachtigen door de rechter. Maar ook zonder rechter zijn de afspraken rechtsgeldig, zodra je allebei hebt getekend.
Een levend document: het plan aanpassen
Een ouderschapsplan is geen statisch document. De situatie kan veranderen: kinderen worden ouder en hun behoeften wijzigen, of een van de ouders verhuist of krijgt een andere baan. Het is verstandig om in het plan op te nemen dat jullie bijvoorbeeld jaarlijks de afspraken evalueren.
Als er een aanpassing nodig is, bespreken jullie dit samen. Komen jullie tot nieuwe afspraken, dan kunnen jullie deze schriftelijk vastleggen in een aanvulling op het oorspronkelijke plan.
Veelgestelde vragen over het ouderschapsplan
Ouderschapsplan voorbeeld Lees meer
Gerelateerde artikelen
Ouderschapsplan: wat staat erin?
06 januari 2026Een ouderschapsplan is verplicht wanneer je uit elkaar gaat met minderjarige kinderen en vormt de basis voor duidelijke afspraken na de scheiding. In het plan leg je vast hoe de zorgverdeling eruitziet, hoe jullie elkaar...
Lees verderHet ouderschapsplan en de juridische kant daarvan
03 december 2025Een ouderschapsplan is wettelijk verplicht voor ouders die uit elkaar gaan en zorgt voor duidelijke, bindende afspraken over zorg, opvoeding en financiën. In dit artikel lees je wat er minimaal in moet staan, wanneer het...
Lees verderOuderschapsplan aanpassen: zo pak je het aan na de scheiding
03 december 2025Een ouderschapsplan is geen document dat voor altijd vaststaat. Levens veranderen, kinderen groeien, en soms sluiten afspraken simpelweg niet meer aan bij de nieuwe werkelijkheid. Of het nu gaat om een verhuizing, andere...
Lees verder


