Ouderschapsplan opstellen: wie is verantwoordelijk en hoe pak je het aan?

Wie stelt het ouderschapsplan op? De gezamenlijke verantwoordelijkheid van ouders

De wet is duidelijk: als jullie getrouwd zijn, een geregistreerd partnerschap hebben of samen gezag hebben over de kinderen, zijn jullie verplicht om samen een ouderschapsplan op te stellen. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. De wetgever benadrukt hiermee dat je ook na de scheiding samen ouders blijft. Voor ongehuwde/niet-geregistreerde ouders: sinds 2023 krijg je automatisch gezamenlijk gezag bij erkenning van het kind, wat de gedeelde plicht voor de zorg voor de kinderen verder versterkt.

Jullie maken de afspraken zelf. Bij getrouwde en geregistreerde ouders toetst de rechter het plan uiteindelijk. De rechter controleert of de afspraken voldoen aan de wettelijke eisen en niet in strijd zijn met de belangen van het kind. Als jullie er samen niet uitkomen, kan de rechter een beslissing nemen, maar een gezamenlijk opgesteld plan heeft altijd de voorkeur.

De rol van jullie kind in het proces

Hoewel jullie als ouders het plan opstellen, is het goed om de kinderen erbij te betrekken. De manier waarop hangt af van hun leeftijd en ontwikkeling. Door naar hen te luisteren, voelen ze zich gehoord en kunnen afspraken beter aansluiten bij hun behoeften. Jaarlijks ervaren ongeveer 40.000 kinderen in Nederland de scheiding van hun ouders, en hun perspectief is een belangrijk onderdeel van een duurzaam plan.

Kinderen van 8 tot 18 jaar krijgen van de rechtbank de mogelijkheid om hun mening te geven over de afspraken, bijvoorbeeld over waar ze willen wonen. Dit wordt een kindgesprek genoemd. De rechter neemt hun mening mee in de uiteindelijke beslissing.

Wat staat er in een ouderschapsplan?

Een ouderschapsplan moet volgens de wet in ieder geval afspraken bevatten over drie onderwerpen:

• De verdeling van zorg- en opvoedingstaken: hoe verdelen jullie de dagelijkse zorg en de tijd die de kinderen bij elke ouder doorbrengen? Dit wordt ook wel de zorgregeling of omgangsregeling genoemd.

• De manier waarop jullie elkaar informeren: hoe houden jullie elkaar op de hoogte over de ontwikkeling van de kinderen, schoolkeuzes en andere belangrijke zaken?

• De kosten van de kinderen: hoe verdelen jullie de kosten voor de opvoeding en verzorging? Hieronder valt ook de berekening van de kinderalimentatie.

Daarnaast is het verstandig om aanvullende afspraken te maken over bijvoorbeeld vakanties, verjaardagen, contact met de familie van beide kanten en regels over de introductie van een nieuwe partner.

Hoe maak je een ouderschapsplan? Een overzicht van de opties

Er zijn verschillende manieren om een ouderschapsplan op te stellen. De keuze hangt af van hoe goed jullie nog kunnen communiceren en de complexiteit van jullie situatie.

Zelf opstellen

Je kunt ervoor kiezen om samen, zonder externe hulp, een plan te maken. Dit is vaak de meest voordelige optie, maar brengt ook risico’s met zich mee. Het vereist dat jullie goed kunnen overleggen en bereid zijn om compromissen te sluiten. Veelvoorkomende valkuilen zijn vage formuleringen, onrealistische afspraken of het vergeten van belangrijke onderdelen, waardoor het ouderschapsplan in de praktijk niet goed uitvoerbaar blijkt.

Hulp van een online platform

Een online platform zoals Uitelkaar.nl biedt een middenweg. Je krijgt gestructureerde begeleiding en duidelijke modules om alle onderwerpen te bespreken. Dit zorgt ervoor dat je niets vergeet en dat de afspraken juridisch correct zijn. Je werkt in je eigen tempo en hebt de controle over het proces, terwijl een persoonlijke casemanager beschikbaar is voor ondersteuning. Dit is een goede optie als de communicatie redelijk is, maar je wel behoefte hebt aan structuur en zekerheid. 

Hulp van een mediator

Als praten lastig is en emoties de overhand nemen, kan een mediator helpen. Een mediator is een onafhankelijke bemiddelaar die de communicatie tussen jullie begeleidt. Hij of zij helpt jullie om samen tot afspraken te komen, zonder zelf een standpunt in te nemen. Mediation kan helpend zijn bij het doorbreken van vastgelopen gesprekken. Via Uitelkaar.nl kun je ook mediation inzetten als onderdeel van het proces.

Hulp van een advocaat

Wanneer er sprake is van een complex conflict of als je het fundamenteel oneens bent met je ex-partner, kan het nodig zijn om ieder een eigen advocaat in te schakelen. Een advocaat behartigt jouw belangen. Dit is de duurste optie en kan de verhoudingen verder op scherp zetten. Deze route is er voor als andere methodes geen oplossing bieden.

Wat als je het niet eens wordt over het ouderschapsplan?

Lukt het niet om samen tot afspraken te komen, ook niet met hulp van een mediator? Dan zal de rechter uiteindelijk een beslissing nemen over de inhoud van het ouderschapsplan. De rechter zal beide ouders horen en eventueel het kind uitnodigen voor een gesprek.

De beslissing van de rechter is bindend. Bedenk wel dat de rechter jullie persoonlijke situatie minder goed kent dan jullie zelf. Een regeling die door de rechtbank wordt opgelegd, sluit daardoor mogelijk minder goed aan bij jullie wensen en de behoeften van de kinderen dan afspraken die jullie in onderling overleg maken.

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

Scheiden zonder stress, met steun

Een veilige, betaalbare aanpak voor jou en je kinderen.

• Zelf samen vanuit huis aan de slag
• Persoonlijke & professionele begeleiding
• Regel het in goed overleg, met of zonder mediation

Start vrijblijvend Bekijk onze diensten

 

Ouderschapsplan voorbeeld Lees meer