Welke ingewikkelde zaken moet je verdelen bij je scheiding?

04 maart 2020

Samen met spullen die buiten de verdeling vallen, is er een aantal ingewikkelde gevallen met betrekking tot de verdeling bij de scheiding. Hieronder lees je wat volgens de wet bijzondere spullen zijn, waardoor je ze niet hoeft te verdelen en met welke ingewikkelde situaties je nog meer te maken krijgt bij de totale verdeling van jullie bezittingen en schulden.

Pagina inhoud

    Bijzondere spullen bij verdeling scheiding

    Bijzondere spullen vallen buiten de verdeling. In juridische term heten de bijzondere spullen ‘verknochte goederen’. Verknochte goederen en schulden zijn op zo’n manier verbonden aan u of uw (ex-)partner dat deze niet worden meegerekend met de verdeling van de goederen en schulden die binnen de gemeenschap vallen.

     
    Wendy Joeloemsingh - Casemanager

    "maak lijsten van je inboedel, je bankrrekeningen, je verzekeringen en andere zaken die waarde hebben."

    Kleding en schoenen zijn hiervan een goed voorbeeld. Het moet in ieder geval gaan om de bijzondere juridische band met het betreffende goed. Maar vat dit niet te letterlijk op. Zo kan een ‘verknocht goed’ ook een speciale waarde hebben maar wel gewoon geld zijn, zoals een invaliditeitspensioen en smartengeld.

    Wanneer er expliciet bij een erfenis is opgesteld dat de (ex-)partner geen aanspraak mag maken op een goed (uitsluitingsclausule), dan is dit een verknocht goed. De erfenis valt dan niet onder de gemeenschap van goederen.

    Eisen voor verknochtheid

    Er zijn strenge en ingewikkelde eisen waaraan een verknocht goed moet voldoen voordat het als verknocht wordt gezien. Zo heeft de rechter ooit besloten dat een grote lego-verzameling niet aangemerkt werd als verknocht, maar een verzameling kunstwerken een keer wel. Als je ervan overtuigd bent dat een ding in jouw geval verknocht is en er is nog geen rechtspraak over, dan kun je juridische stappen ondernemen. Rechtspraak over bepaalde onderwerpen kan je onder andere vinden op de website van Rechtspraak.

    In sommige gevallen zijn sieraden ook verknochte goederen, maar een veelvoorkomend misverstand is dat mensen denken dat sieren áltijd verknocht zijn. Dit is niet het geval.

    Als je denkt dat spullen of goederen in jouw geval een bijzonder goed is dat buiten de verdeling hoort te vallen, dan doe je er goed aan om dit vast te laten stellen. Schakel hiervoor hulp in van een expert.

    Ook als je (ex-)partner schulden heeft kan het in jouw voordeel werken als deze schulden als verknocht worden aangemerkt. Je (ex-)partner mag de schulden dan niet met jou verdelen of verrekenen. Schulden die als verknocht kunnen worden aangemerkt zijn schulden die zijn ontstaan door onrechtmatig handelen of de verplichting tot het betalen van schadevergoeding. Een krediet schuld wordt in een arrest niet aangemerkt als verknocht. Als je denkt dat de schuld van je (ex-)partner misschien verknocht is, doe je er goed aan om een expert te raadplegen.

    Voorbeeld verknochtheid bij schulden

    Tijdens de verdeling van de financiën komt Kent erachter dat Emira een schuld van €50.000,- heeft bij haar baas wegens een nooit terugbetaalde lening. Emira heeft de schuld opgebouwd terwijl Kent en Emira in gemeenschap van goederen waren getrouwd. Kent is bang dat hij voor de helft aansprakelijk is voor de schuld die Emira heeft opgebouwd. Om dit te voorkomen wendt hij zich tot de rechter.

    Tijdens de zitting stelt Kent dat hij niet wist dat Emira deze schuld had en dat hij hier dus ook geen voordeel van heeft genoten. Hij kan dit bewijzen. Om die reden moet de rechter de schuld volgens Kent als verknocht aanmerken. De rechter beslist dat de schuld hoogst persoonlijk is en is het ermee eens dat de schuld niet onder de gemeenschap van goederen valt. Het is dus verknocht. Kent is nu niet voor de helft aansprakelijk voor de schuld van Emira. Emira mag de schuld niet met Kent verdelen.

    Let op: de rechter oordeelt per geval of iets bijzonder is, ook bij schulden, en daarom buiten de verdeling valt. Het kan dus zijn dat een schuld in jouw geval niet als verknocht wordt aangemerkt.

    Erfenissen en schenkingen

    De hoofdregel bij erfenissen en schenkingen is dat deze onder de verdeling vallen, tenzij jullie in beperkte gemeenschap van goederen zijn getrouwd of jullie hierover iets hebben opgenomen in jullie huwelijkse voorwaarden.

    Zoals eerder al is genoemd vallen erfenissen en schenkingen buiten de verdeling als er een uitsluitingsclausule is opgenomen door de schenker in het testament of bij de schenking. In de uitsluitingsclausule staat dat de (ex-)partner van de erfgenaam of de (ex-)partner van de ontvanger van de schenking geen recht heeft op de erfenis of schenking. De (ex-)partner is dan uitgesloten.

    Huisdieren

    Ook de huisdieren moet je verdelen bij jullie scheiding. De verdeling van huisdieren kan ingewikkeld zijn, omdat jullie niet strikt gebonden zijn aan de officiële regel. De officiële regel is dat het dier eigendom is van degene op wiens naam het staat. Dit betekent dat jullie je kunnen houden aan de regels die gelden afhankelijk van jullie officiële verbinding (bijvoorbeeld beperkte gemeenschap van goederen of geregistreerd partnerschap).

    Als jullie in gemeenschap van goederen zijn getrouwd zullen jullie een evenredige verdeling moeten maken. In een ander artikel staat een voorbeeld van de verdeling van bepaalde spullen bij gemeenschap van goederen.

    Als jullie in beperkte gemeenschap van goederen zijn getrouwd dan hangt de verdeling ervan af wanneer het huisdier op naam is gezet van één van jullie. Als het huisdier op jouw naam stond voor het huwelijk, dan blijft het huisdier van jou. Als het huisdier op naam is gezet tijdens jullie huwelijk, dan moeten jullie alsnog een eerlijke verdeling maken en maakt het niet uit op wiens naam het dier staat.

    Als jullie onder huwelijkse voorwaarden zijn getrouwd dan blijft het huisdier van degene die het huisdier heeft gekocht of gekregen en op wiens naam het huisdier staat.

    Afwijken hoofdregel bij verdeling huisdieren

    Jullie kunnen ook afwijken van deze regel. Dit komt door de persoonlijke binding die er met het dier kan zijn. Ook het belang van het dier en jullie kind(eren) spelen een rol.

    Een keuze die jullie kunnen maken is dat het huisdier mee wisselt op het moment dat jullie kind(eren) ook wisselen van papa naar mama en andersom. In dat geval treffen jullie eigenlijk een omgangsregeling voor jullie huisdier. Let hierbij wel op het belang van jullie huisdier.

    Als het dier de wisselingen als negatief ervaart of het praktisch gezien niet haalbaar is, dan kunnen jullie beter een andere beslissing nemen. Dan kunnen jullie zelf kiezen waar het huisdier zal blijven en spreken jullie onderling een bezoekregeling af. De (ex-)partner waarbij het huisdier niet (meer) is, mag dan op bepaalde dagen of tijden op bezoek komen om het huisdier te zien.

    Lees meer over de inboedellijst

    Woning

    Bij een woning is er vaak een gekoppelde hypotheek. Bij de scheiding kies je ervoor om de woning te verkopen of dat één van jullie er blijft wonen. In beide gevallen moet de marktwaarde vastgesteld worden zodat jullie de verrekening of verdeling kunnen maken.

    Als één partner in het huis blijft, moet je ook de hypothecaire schuld toebedelen en neem je dit mee bij de berekening. Sommige mensen kiezen ervoor om samen eigenaar te blijven van de woning. De keus ligt bij jullie.

    Jullie doen er verstandig aan om op dit gebied hulp in te schakelen van jullie persoonlijke casemanager bij Uitelkaar.nl of een andere professional.

    Financiën: van gezamenlijke rekening tot pensioen

    Er zijn veel ingewikkelde en verweven financiële aspecten aan de scheiding. Dat komt omdat je met veel situaties en regels rekening moet houden. Ook zijn in elke persoonlijke situatie de regels weer anders. Hoe zit het bijvoorbeeld met de aandelen die jij hebt gekregen of hoe moet je de zaken met de belasting regelen nu je gaat scheiden?

    Financiën die aandacht behoeven bij de verdeling:

    • Gezamenlijke rekening
    • De belasting
    • Pensioen
    • Studieschuld
    • Verzekeringen
    • Spaarrekeningen
    • Leningen en kredieten
    • Toeslagen
    • Aandelen
    • Lijfrente

    Schrijf voor jezelf op wat van toepassing is op jullie situatie. Als je weet welke financiële zaken jullie moeten verdelen, dan pas kun je een beeld vormen hoe je de verdeling wilt regelen. Houd altijd eerst de regels aan van de wijze waarop jullie zijn getrouwd: zijn jullie in gemeenschap van goederen, in beperkte gemeenschap van goederen of onder huwelijkse voorwaarden getrouwd?

    Zijn er andere regels, twijfel je of is er onduidelijkheid over een onderwerp? Schakel dan op tijd hulp in. Via de website van de SNS bank kun je een checklist bankzaken bij scheiding downloaden. Deze helpt je om je bankzaken bij scheiding in kaart te brengen. De Rabobank heeft ook een dergelijke checklist om bij uit elkaar gaan de financiën op orde te brengen.

    Eenmanszaken, ZZP-ers, B.V.’s en VOF’s

    Veelal kiezen scheidende stellen er niet voor om samen in de gezamenlijke onderneming verder te gaan, omdat dit in de (snelle) toekomst vaak tot problemen leidt. Er moet een verdeling plaatsvinden.

    Bij een Vennootschap onder Firma (VOF) kiest men vaak voor uitkopen. Besloten Vennootschappen (BV’s) hebben aandelen. De aandelen uit de BV moet je, afhankelijk van de wijze waarop jullie zijn getrouwd, evenredig verdelen. Je kan ook worden uitgekocht aan de hand van zogeheten waarderingsmethoden. Ook bij eenmanszaken of Zelfstandige Zonder Personeel (zzp'ers) vindt er een verdeling plaats.

    Vooronderzoek bij de verdeling van ondernemingen

    Elk soort onderneming kent zijn eigen regels en bijkomende struikelblokken, maar net als op het gebied van pensioen en alimentatie hebben ze één ding gemeen: een degelijk vooronderzoek is van essentieel belang. Het komt namelijk vaak voor dat één van de (ex-)partners of beiden later nog voor verrassingen komen te staan.

    Denk bij de verrassingen bijvoorbeeld aan: belastingschulden, het recht hebben op afstorting van de pensioengelden, schulden bij Fiscale Oudedags Reserve, ontduiking van evenredige alimentatiebetalingen en het benadeeld zijn door een partijdige accountant in de onderneming.

    Deze voorbeelden tonen aan hoe belangrijk het is om een onafhankelijke beroepsbekwame partij bij de verdeling te betrekken. Bespreek met een professional hoe jullie de scheiding met een eigen bedrijf het beste kunnen regelen om niet voor verrassingen te komen staan.

    Verzekeringen

    Verzekeringen kunnen een waarde hebben met specifieke regels voor de verdeling ervan, zoals afkoopwaarden. Een voorbeeld hiervan is de kapitaalverzekering. Bij een kapitaalverzekering betaal je maandelijks premie en daar bouw je vermogen in op, die je bij de scheiding kan afkopen. Levensverzekeringen lenen zich niet goed voor afkoping. Er wordt dan pas uitgekeerd aan de nabestaanden bij overlijden.

    Naast de afkoopwaarde van verzekeringen moeten jullie ook de verdeling van de autoverzekering maken en bepalen hoe jullie de schadevrije jaren verdelen. Verder moet je je verzekeringen wijzigen en nieuwe afsluiten.

    Gelukkig kan je wat betreft de verzekeringen veel zelf regelen. Schakel bij verzekeringen waarvan de verdeling grote impact heeft altijd samen een professional in. Veel verzekeringen of vergelijkers bieden je hierbij hulp. Kijk bijvoorbeeld eens op de website van Independer.

    Schulden

    Afhankelijk van afspraken die jullie hebben gemaakt tijdens het huwelijk of het geregistreerd partnerschap, zijn er andere regels met betrekking tot de schuldeiser en waar hij of zij de schuld komt halen. Ook als jullie een vrijwaringsclausule opnemen of hebben opgenomen zijn er aparte regels in jullie situatie. Wil je meer lezen over de regels rondom het verdelen van scheiden lees dan verder over dit onderwerp of ga meteen naar het stappenplan schulden verdelen bij scheiding.

    Spullen van de kinderen

    Als jullie kind(eren) hebben, zullen jullie hier tijdens de verdeling ook mee te maken krijgen. Bij de verdeling van de spullen van jullie kind(eren), is het uitgangspunt dat jullie kind zelf mag kiezen hoe hij of zij de verdeling wil. Als jullie kind het speelgoed bijvoorbeeld bij mama wil hebben en het bed en de kledingkast bij papa, dan mogen jullie dat aanhouden. Ook als dit een verschil in waardeverdeling oplevert.

    Het kan zijn dat het speelgoed goedkoper is om nieuw te kopen dan het bed en de kledingkast. Jullie kunnen de waarde vaststellen en dit meewegen bij de algehele verdeling van de scheiding. Na de scheiding hebben jullie dan allebei een evenredige verdeling om de spullen voor jullie kind(eren) die jullie dan niet hebben, nieuw aan te schaffen.

    Spaarrekeningen van de kinderen

    Last but not least: de spaarrekening van jullie kind(eren). Het vermogen op de spaarrekening voor of van jullie kind(eren) behoort aan jullie kind(eren) toe. Jullie kunnen de spaarrekening na de scheiding gewoon door laten lopen. Tijdens de scheiding maken jullie dus geen verdeling van de spaarrekening voor jullie kinderen. Meer weten? Lees verder over afspraken maken over de spaarrekening van jullie kind na scheiding.

    Een helder beeld

    De ingewikkeldheid van deze te verdelen zaken vraagt om een heldere aanpak en een duidelijke stand van zaken. Begin de verdeling niet eerder dan dat jullie begrijpen wat er in jullie situatie van toepassing is. Heb eventueel alle gegevens over de inboedel, schuld en het vermogen op papier voor je liggen als je begint met de verdeling. Wees eerlijk over je schulden en vraag je (ex-)partner hetzelfde te doen. Zo kun je na de scheiding verder met je leven zonder (financiële) verrassingen.

    Inboedellijst bij scheiding: gratis download Lees meer