Kinderbijslag en andere kortingen en toeslagen bij co-ouderschap

23 april 2020

Na de scheiding verandert er financieel van alles. Je komt misschien in aanmerking voor toeslagen waar je eerder niet voor in aanmerking kwam. Of er zijn andere veranderingen die de scheiding teweeg brengt waardoor je financiële situatie verandert. Als je één of meer kinderen hebt kun je bijvoorbeeld in aanmerking komen voor het kindgebonden budget en/of de inkomensafhankelijke combinatiekorting. Om te bepalen of jij mogelijk recht hebt op die toeslagen en kortingen wordt er gekeken naar je financiële situatie en waar je kind staat ingeschreven. Dit noemt men het ‘hoofdverblijf’. Hieronder lees je wat de mogelijkheden voor toeslagen zijn in geval van co-ouderschap en over de voordeligste keuze voor het hoofdverblijf van jullie kind(eren).

Pagina inhoud

    Kinderbijslag bij co-ouderschap

    De hoofdregel bij het krijgen van kinderbijslag als jullie uit elkaar gaan, is dat de ouder bij wie jullie kind de meeste tijd woont en staat ingeschreven, de kinderbijslag krijgt. Maar deze regel gaat niet op bij co-ouderschap, omdat jullie kind dan ongeveer evenveel bij jullie beiden is. Bij co-ouderschap kunnen jullie de kinderbijslag daarom anders regelen.

    Kinderbijslag verdelen

    Bij co-ouderschap wordt de kinderbijslag standaard verdeeld tussen jullie, tenzij jullie samen afspreken dat de kinderbijslag aan één van jullie toekomt. Als jullie de kinderbijslag willen verdelen, hoeven jullie dit niet aan te vragen bij de De Sociale Verzekeringsbank (SVB). Bij een andere omgangsregeling kun je er ook voor kiezen om de kinderbijslag te verdelen, maar dat is niet gebruikelijk.

    De SVB gaat over de sociale verzekeringen die je kunt krijgen, zoals de Algemene Ouderdomswet (AOW) en de kinderbijslag. In het geval van co-ouderschap gaat de SVB ervan uit dat jullie de kinderbijslag willen verdelen als jullie hierover niets anders hebben gemeld bij de SVB. Jullie geven wel jullie nieuwe gezinssituatie door aan de SVB.

    Let op: geef de wijziging van jullie gezinssituatie altijd binnen 4 weken door aan de SVB.

    Kinderbijslag aan één ouder bij co-ouderschap

    Als jullie samen hebben besloten dat de kinderbijslag naar één van jullie gaat, dan doet diegene een aanvraag bij de SVB om de kinderbijslag op zijn of haar rekening te ontvangen.  

    Het is aan jullie hoe jullie het willen verdelen. Hierbij is het aan te raden dat jullie ook rekening houden met de andere toeslagen en hoe die geregeld worden bij co-ouderschap.

    Lees meer over co-ouderschap

    Kindgebonden budget en co-ouderschap

    Afhankelijk van je maandelijkse inkomsten, kun je in aanmerking komen voor het kindgebonden budget. Op de website van het Nibud vind je een overzicht hoe het bedrag van het kindgebonden budget wordt vastgesteld in relatie tot je maandelijkse inkomsten.

    Hoogte kindgebonden budget en hoofdverblijf kind

    Het kindgebonden budget wordt automatisch gestort op de rekening van degene die de kinderbijslag heeft aangevraagd. Waarschijnlijk heeft één van jullie dit al gedaan toen jullie kind net geboren was.

    Als jullie co-ouders worden hoeven jullie niet opnieuw de kinderbijslag aan te vragen en krijgen jullie automatisch - nadat jullie de scheiding hebben doorgegeven bij de SVB - beiden de helft op jullie rekening. Hierbij geldt nog steeds dat de aanvrager van de kinderbijslag het kindgebonden budget ontvangt. Het is mogelijk dat jullie dit het beste kunnen wijzigen, om zo het bedrag aan kindgebonden budget te verhogen.

    De hoogte van het kindgebonden budget is afhankelijk van de hoogte van iemands inkomen. Als co-ouders kun je er daarom voor kiezen om de hoofdverblijfplaats van je kind (en daarmee dus de kinderbijslag) daarop aan te passen. Stond de kinderbijslag namelijk op de naam van je (ex-)partner maar heb jij recht op een hoger bedrag aan kindgebonden budget? Dan kun jij het beste de kinderen op jouw adres inschrijven. Jij ontvangt dan het maximale bedrag aan kindgebonden budget voor jullie. Dat is een voordeel bij co-ouderschap, omdat jullie zelf kunnen kiezen op welk adres jullie kind staat ingeschreven. Onderling kun je het bedrag weer verdelen.

    Let op: het kan voor de hoogte aan kindgebonden budget uitmaken hoeveel kinderen jullie hebben en op welk adres zij staan ingeschreven. Je kunt hier een beetje mee puzzelen om zo tot het hoogste bedrag uit te komen. Het kan dus zijn dat één van jullie kinderen bij jou staat ingeschreven en één van jullie kinderen bij je (ex-)partner.

    Rekening houden met inkomen voor hoogte kindgebonden budget

    Houd er rekening mee dat de kinderbijslag en het kindgebonden budget aan elkaar zijn gekoppeld. Ontvang je geen kinderbijslag, maar zou je op basis van de hoogte van je inkomen wel in aanmerking komen voor het kindgebonden budget, dan ontvang je ook geen kindgebonden budget.

    Het is goed om rekening te houden met het inkomen van jezelf en met dat van je (ex-)partner. De ouder met het minste inkomen heeft meer kans op (een hoger bedrag aan) kindgebonden budget. Bedenk daarom op welk adres jullie kind het handigst kan worden ingeschreven. Omdat jullie co-ouders zijn en de kosten van jullie kind(eren) evenredig verdelen, maakt het niet uit wie het bedrag op zijn of haar rekening krijgt.

    Wie doet het beste de aanvraag voor het kindgebonden budget?

    Als jullie recht hebben op kindgebonden budget, dan geeft de SVB dit aan de Belastingdienst door. De SVB vermeldt aan de Belastingdienst wie de aanvrager was voor de kinderbijslag. Automatisch krijgt de aanvrager van de kinderbijslag dan ook het kindgebonden budget op de rekening.

    Indien jullie twee of meer dan twee kinderen hebben en de kinderen beiden op een ander adres staan ingeschreven bij de gemeente, kun je het kindgebonden budget ook beiden apart ontvangen van de Belastingdienst. Als jullie één kind hebben, dan krijgt degene die de aanvraag bij de SVB doet voor de kinderbijslag ook het kindgebonden budget.

    De proefberekening van de Belastingdienst geeft een indicatie wat in jullie geval de beste keuze is. Jullie spreken onderling af of en hoe jullie het bedrag willen verdelen. 

    De afspraken over de verdeling leggen jullie vervolgens vast in het ouderschapsplan.

    Inkomensafhankelijke combinatiekorting en co-ouderschap

    De inkomensafhankelijke combinatiekorting is een heffingskorting. Niet iedere ouder heeft hier recht op. Als jullie co-ouders zijn, dan gelden er speciale voorwaarden voor jullie om in aanmerking te komen voor deze korting. Jullie moeten in ieder geval allebei arbeidsinkomen hebben. Het mag ook zijn dat je winst hebt uit een onderneming, inkomen uit een freelance opdracht of een ziektewetuitkering hebt.

    Wanneer is er volgens de Belastingdienst sprake van co-ouderschap?

    Er zijn geen wettelijke regels over wanneer een regeling tussen ouders co-ouderschap genoemd mag worden, maar de Belastingdienst hanteert zelf wel een definitie van wanneer zij vindt dat er sprake is van co-ouderschap. Als je aan die definitie voldoet kun je allebei in aanmerking komen voor de inkomensafhankelijke combinatiekorting. Mits je ook aan de andere voorwaarden voldoet.

    Volgens de belastingdienst kunnen jullie op twee manieren voldoen aan het vereiste van co-ouderschap.

    • Jullie hebben in jullie ouderschapsplan opgenomen dat jullie kind per week in ieder geval drie volle dagen (3 keer 24 uur) bij jou is en tenminste 3 volle dagen bij je (ex-)partner.
    • Jullie hebben in jullie ouderschapsplan opgenomen dat jullie kind in de oneven weken bij de moeder is en de even weken bij de vader (of andersom).

    Let op: jullie dienen deze afspraken vast te hebben gelegd in het ouderschapsplan. De Belastingdienst kan jullie vragen om verificatie van de afspraken door jullie ouderschapsplan op te laten sturen. 

    Op de website van de Belastingdienst kun je ook de hoogte van de inkomensafhankelijke combinatiekorting berekenen. De uitkomst van die berekening hangt af van je jaarlijkse inkomen.

    Huurtoeslag bij co-ouderschap

    Afhankelijk van je inkomen, kun je in aanmerking komen voor huurtoeslag. Omdat jullie kind zowel veel bij jou, als bij je (ex-)partner is, is het mogelijk dat bij jullie beiden je kind als medebewoner wordt meegenomen bij de bepaling van de huurtoeslag. Dat is ook ondanks dat jullie kind niet bij jullie beiden staat ingeschreven.

    Het is wel belangrijk dat jullie aantonen dat jullie co-ouders zijn van jullie kind(eren) en voldoen aan de andere voorwaarden om in aanmerking te komen voor huurtoeslag. Om dit aan te kunnen tonen, lever je onder andere jullie ouderschapsplan in, waarin staat afgesproken dat jullie co-ouderschap toepassen. Jullie moeten dit document hebben ondertekend.

    Let op: afhankelijk van je inkomen kom je in aanmerking voor huurtoeslag, ook bij co-ouderschap.

    Feitelijk kan jullie kind maar ingeschreven staan op één adres. De Belastingdienst houdt er automatisch rekening mee dat degene bij wie jullie kind staat ingeschreven samenwoont met een kind (via de basisadministratie). Als je al huurtoeslag kreeg, dan kan het inschrijven van jullie kind op jouw adres - jullie kind wordt dan medebewoner - ervoor zorgen dat je huurtoeslag hoger wordt.

    De ouder waarbij jullie kind niet staat ingeschreven zal de Belastingdienst op de hoogte moeten stellen dat jullie co-ouderschap uitvoeren, maar jullie kind niet bij die ouder staat ingeschreven. Je kunt dit aantonen door het ouderschapsplan met jullie co-ouderschapsregeling op te geven. Nadat dit is gedaan kan je ook de huurtoeslag aanvragen en wordt de hoogte bepaald.

    Kinderopvangtoeslag en co-ouderschap

    Je kunt in aanmerking komen voor kinderopvangtoeslag. De hoogte van de kinderopvangtoeslag is afhankelijk van je inkomen, je werkuren en de uren dat je kind bij de kinderopvang is. Het is tevens afhankelijk van het wel of niet ontvangen van kinderbijslag. Het ontvangen van kinderbijslag is een voorwaarde voor het eventueel ontvangen van kinderopvangtoeslag.

    Als jij en je (ex-)partner co-ouders zijn en jullie in aanmerking komen voor de kinderopvangtoeslag, dan krijgt degene die de kinderopvang betaalt ook de toeslag op zijn of haar rekening. Je kunt met het contract van de kinderopvang aantonen wie de kinderopvang betaalt. Jullie regelen onderling hoe jullie de verdeling van de betaling en de toeslag regelen.

    Het kan zijn dat jullie afspreken de kosten van de kinderopvang te delen en dat jullie beiden een deel van de kinderopvang betalen via jullie eigen rekening. In dat geval dienen jullie de aanvraag los van elkaar in bij de Belastingdienst. Bij die aanvraag geef je aan welk deel van de kosten jij betaalt. Je (ex-)partner doet hetzelfde. Op die manier kunnen jullie beiden kinderopvangtoeslag krijgen.

    Als co-ouders overleggen en beslissen jullie veel samen. In dat geval is het handig om ook goede afspraken te maken over de kinderopvangtoeslag. Voor extra uitleg kun je op de website van de Belastingdienst kijken. 

    De aanvragen regelen bij co-ouderschap

    De aanvragen voor de financiële toeslagen en tegemoetkomingen gaan niet allemaal via één en dezelfde route. Hieronder lees je waar je de aanvraag moet doen.

    Heb ik bij co-ouderschap altijd recht op toeslagen?

    Net als bij andere voorwaarden rondom toeslagen geldt ook bij co-ouderschap dat ouders niet altijd recht hebben op de toeslagen. Het is volkomen afhankelijk van jullie inkomen en waar jullie de kinderen inschrijven.

    Alleen voor kinderbijslag komen jullie beiden altijd in aanmerking. Kinderbijslag is namelijk niet inkomensafhankelijk. Het wel of niet krijgen van de kinderbijslag ligt echter wel aan jullie onderlinge afspraken.

    Voordat jullie afspraken vastleggen in het ouderschapsplan en de aanvragen rondom alle toeslagen doen, kunnen jullie het beste eerst berekenen wat voor jullie het meest voordelig is. Pas als jullie de gevolgen van bepaalde keuzes op een rijtje hebben, leggen jullie de afspraken vast. Daarna doen jullie de aanvragen. Dat mag voor bijvoorbeeld de huurtoeslag ook nadat de scheiding is ingediend bij de rechtbank. Het kan in ieder geval nog niet als je samen met je (ex-)partner nog zogenoemde ‘toeslagpartners’ bent.

    Zorg dat jullie duidelijke afspraken maken waar geen verwarring over kan ontstaan.

    Let erop dat het bedrag dat jullie nu kunnen krijgen, in de toekomst anders kan zijn. Ga er dus nooit vanuit dat je standaard wel of geen recht hebt op toeslagen.

    Tip: het Nibud heeft een e-book uitgebracht waarin uitgebreid wordt ingegaan op co-ouderschap en financiën. Het e-book heet Geldwijzer Kinderen & Scholieren.

     

    Co-ouderschap of omgangsregeling? Lees meer